ALLE artikelen van het blog vind je hier !

Ziehier de lijst van alle gepubliceerde artikelen. Ze begint met de jongste. Mocht je sommige artikelen niet hebben gelezen, kan je gewoon op de titel klikken om het op je scherm te hebben (en eens in dit scherm, klik je op de titel als het artikel niet volledig verschijnt). Om naar de lijst terug te komen, klik je rechts, in de rubriek « linken » op « op de lijst van alle artikelen gaan ».

Hartelijk dank aan allen voor de aandacht die jullie aan dit blog besteedden (en nog zullen besteden) !

Het is gedaan !  16/03/2010 Een metafoor bij wijze van reflectieonderwerp stelt een eindpunt aan dit blog dat aan de Service Clubs is gewijd

De netwerken, Internet en Co  11/03/2010 De nieuwe netwerken en de Service Clubs

De crisis ! (of) De crisis ?  09/03/2010 Beïnvloedt de financiële en economische crisis de resultaten van de fondsenwerving ?

Laatste News & Follow up   05/03/2010 Laatste opvolging van de reeds gepubliceerde artikelen

News & Follow Up 03/2010  02/03/2010 Opvolging van reeds gepubliceerde artikelen

Jacques had het reeds geschreven !  25/02/2010 Een lid van een Service Club had de thema’s van dit blog reeds… 5 jaar geleden uitgekiend. Heeft dit werk tot iets gediend ?

En nochtans… veranderen we !  23/02/2010 De directieteams van de Service Clubs veranderen elk jaar… Is dit goed ?

Elders ook…  18/02/2010 Herneming van en commentaar op een tekst die door een Gouverneur van een Franse Service Club over het thema “de grote media negeren ons” werd gepubliceerd

Darwin… en wij  16/02/2010 Vraagstelling van een zin van Darwin “De soorten die overleven zijn noch de sterkste noch de intelligentste, maar deze die zich het best aan de verandering aanpassen”, toegepast op de Service Clubs.

News & Follow up 02/2010  11/02/2010 Opvolging van reeds gepubliceerde artikelen

Rendement en prestatie  09/02/2010 Welke resultaten bereiken wij t.o.v. de tijd en de inspanningen die wij aan onze fondseninzamelingen besteden ?

Moeten we ons vragen stellen ?  05/02/2010 De Service Clubs zijn bezorgd om de schaarse werving, maar niet om de oorzaken van deze schaarste

Gulheid, Doeltreffendheid, Moderniteit…  03/02/2010 Concreet voorbeeld van internetinstrumenten individueel ter beschikking van elkeen om fondsen in te zamelen

Haïti : de solidariteit van papa beeft ook…  26/01/2010 De nieuwe communicatietechnologieën ten dienste van allen in het kader van de fondseninzameling voor Haïti

Actief ? Reactief ? Media-actief ?  22/01/2010 De reactiviteit van de schenkers voor Haïti en hun echo in de media

Follow Up 01/2010 19/01/2010 Opvolging van reeds gepubliceerde artikelen

Solidariteit… en marktonderzoeken   10/12/2009  Resultaten van een studie over niet-schenkers/samenwerking tussen verenigingen

Follow up 12/2009  08/12/2009 Opvolging van reeds verschenen artikelen

Uniform… en toch origineel !  03/12/2009 Een individuele creatieve actie via internet

Téléthon ter verantwoording geroepen !  01/12/2009 Gaan we naar « collectieve » fondseninzameling ?

The ToolBox  26/11/2009  Jonge gediplomeerden stellen hun competentie ten dienste van Verenigingen

Communicatie… communicatie… communicatie  24/11/2009  Ken je « Communication Sans Frontières » (Communicatie Zonder Grenzen) ?

Zoeken wij partners ?  19/11/2009  Het Liefdadigheidscentrum van de Koning Boudewijnstichting

Duurzaam… en mislukt !  17/11/2009  Een voorbeeld van een mislukking van een operatie in Frankrijk, gevoerd door een communicatieagentschap

Hoeveel ?????  12/11/2009  De publicatie van de resultaten van de fundraisingacties

Encore et encore (Nog en nog) (vervolg)…  10/11/2009 

Et ça continue… encore et encore (En het gaat maar voort… nog en nog)  06/11/2009  (En het gaat maar voort… nog en nog)   Meerdere recente voorbeelden van acties ten voordele van Verenigingen en het bereik in de pers

NRJ, een Frans voorbeeld  03/11/2009  Voorbeeld van geactiveerde mediamiddelen voor een fundraisingactie

Enkel het resultaat telt (2/2) ?  29/10/2009 

Enkel het resultaat telt (1/2) ?  27/10/2009  Vraagstelling over de financieel hoge deelname aan bepaalde fundraisingacties

Kidonaki  22/10/2009  Een opbodsite ten voordele van Verenigingen

Zijn wij bang voor cijfers ???  20/10/2009  De cijfers van talrijke operaties zijn gekend. En die van de Service Clubs ?

Creativiteit, originaliteit… Noodzakelijk ?  15/10/2009  Een origineel voorbeeld in de Verenigde Staten

Je mening in giften omvormen ?  13/10/2009 Een opiniepeilingenagentschap die jouw antwoorden mits een storting aan een Vereniging betaalt

Fais-moi une école (Maak eens een school voor mij)  08/10/2009  (Maak eens een school voor mij) Projectie van een onverwachte bron over een Vereniging

Overal… Voortdurend !  06/11/2009  Enkele voorbeelden van intensieve fundraising of bereik in de pers tijdens de zomervakantie 

Daar gaan we weer !  01/10/2009  herneming van het blog en resultaten van de opinipeiling (blog) die gedurende de hele zomer werd gedaan

Gemakkelijk, nuttig, origineel en rendabel… Een voorbeeld ?  27/09/2009  Een voorbeeld van fondsenwerving via maaltijdcheques

France Générosités  27/09/2009  Ken je deze Vereniging ?

Old on !  27/09/2009  De rol en de plaats van de oudsten in de Service Clubs

XXL ? YYL ?  27/09/2009  Het werven en de generatie van de X-en en deze van de Y’s

Een vergelijking met X en Y oplossen  27/09/2009  Maken de Service Clubs zich bezorgd om de karakteristieken van de generaties van de leden die zij willen werven

Ashoka ? Wadesdah ?  27/09/2009  Ken je deze Vereniging ?

Nog een opiniepeiling ?  27/09/2009  Hoe beschouwt men liefdadigheid in België 

UNICEF in de Champion’s League  27/09/2009  Het voorbeeld van een voetbalclub… die zijn sponsor betaalt

Merci  27/09/2009  Een Parijse « charity store »

Follow up (2)  27/09/2009  herneming van het blog, overgang naar tweemaal per week en opvolging van enkele reeds gepubliceerde artikelen

Follow up (1)  23/09/2009  Opvolging en resultaten met betrekking tot reeds gepubliceerde artikelen

Zijn de crisissen een geluk ?  23/09/2009  …die tot verandering, tot mislukken leiden… ook voor de Service Clubs ?

Mondaine evenementen, gulheid, enz…  23/09/2009  De titel vat het onderwerp samen

Ik wil helpen – Je veux aider  23/09/2009  Een internetsite om online giften te doen

Er is een Markt…voor het Niet-Commerciële !  23/09/2009  Moeten de Service Clubs beheerd worden zoals een bedrijf ?

Télévie, financieel succes… en populair !  23/09/2009  Het succes van de operatie van RTL via haar populaire samenwerking

Nieuwe technologieën en armoede  23/09/2009  Zicht op een colloquium in het Federaal Parlement

Voor Paul Deprez werkt het !!!  23/09/2009  Uitleg over een individuele en goed georganiseerde fondsenwerving

De Stichtingen (2)  23/09/2009  Vervolg

eGift ?  23/09/2009  Een netwerk van solidariteit op internet (meer dan 6 miljoen leden)

Aan de kassa gevraagd…  23/09/2009  Een systeem van giften via een keuze van aan de kassa’s van Nederlandse supermarkten te scannen kaarten

De thuisbibliotheek  23/09/2009  Een voorbeeld van een thuisdienst 

De Stichtingen (1)  23/09/2009  De stichtingen. Succesvol, doeltreffend, professioneel…

Pro ? Profijtelijk ?  23/09/2009  De vzw EMO, een “pro”-structuur ten dienste van de solidariteit

Netwerken, Networks & Co  23/09/2009  De explosie van de nieuwe professionele netwerken

Stars in stock !  23/09/2009   De betrokkenheid van de “Stars en People” in de solidariteit

De liefdadigheid en de diaspora  23/09/2009  De solidariteit van de migranten t.o.v. hun land van oorsprong

Geven… maar aan wie ???  23/09/2009  DonorInfo een site om een Vereniging waaraan je een gifte doet beter te leren kennen

Quand Bruxelles brusselait…  23/09/2009  De wereld verandert…  en de Service Clubs ?

Discretie of Communicatie  23/09/2009  Moeten we communiceren of discreet blijven ?

Earth Hour  23/09/2009  Voorstelling van een wereldoperatie

The Charity Shops  23/09/2009  Een netwerk van winkels in het Verenigd Koninkrijk

Vrijwillig… alleen ?  23/09/2009  De Vereniging voor het Vrijwilligerswerk

The Institute for Philanthropy  23/09/2009  Voorstelling van deze internationale Vereniging

Het Parlement van Donateurs  23/09/2009   Voorstelling van deze Brusselse Vereniging

Collibri van Colruyt   23/09/2009  Solidair zijn door boodschappen te doen

Geven… zonder te geven !  23/09/2009  Verschillende voorbeelden van commerciële maar solidaire operaties

Leven of laten sterven  23/09/2009  Over de noodzakelijkheid om zich wel of niet aan zijn tijd aan te passen

Netwerken (van hier) voor het water (van daar)  23/09/2009  Een operatie op het niveau van de planeet en haar lokale Brusselse organisatie enkel via Twitter

Doen… of geweest zijn ?  23/09/2009  Moeten we over het verleden spreken of over wat we morgen zullen doen ?

Eilanden… maar niet verlaten !  23/09/2009  De Vredeseilanden en de actie van hun vrijwilligers

Hello Ello  23/09/2009  Fondsen inzamelen via een mobiele telefoonoperator

Analfabeten of Dinosaurussen ?  23/09/2009  De Service Clubs en de nieuwe numerieke technologieën

Max Havelaar and the Buzz  23/09/2009  Een origineel voorbeeld van « virale » communicatie

Rechten van de Mens en SMS  23/09/2009  Een voorbeeld van communicatie en fondsenwerving per GSM

Lokale transparantie  23/09/2009  De transparantie van een kleine lokale Vereniging

Erkentelijkheid – Redevabilité  23/09/2009  Over de verplichting rekenschap te geven aan zijn schenkers

Transparantie… om zichtbaar te zijn !  23/09/2009  Een keure voor een internationale ethiek

Professionalisering en Vrijwilligerswerk (2)  18/09/2009  Vervolg

Professionalisme en Vrijwilligerswerk (1)  18/09/2009  De titel vat het onderwerp samen

Charity Business (3)  18/09/2009  Vervolg en slot

Charity Business (2)  18/09/2009  Vervolg

Charity Business  18/09/2009  Een oogje werpen op een onderzoek van Test Aankoop

Ken je de VEV ?  18/09/2009  De Vereniging voor Ethiek in de Fondsenwerving

De berekening klopt niet !  18/09/2009  Overzicht van de solidariteitsacties die de laatste 2 maanden in de media kwamen

De Toekomst van de oude GSM’s !  18/09/2009  Fondsen werven en je oude GSM bergen

In de trein, met Oxfam !  18/09/2009  Een succesrijk voorbeeld van fondsenwerving

Jacques Mercier is niet dood !  18/09/2009  Presentatie van Testament.be

Petits Riens, Grandes idées… (Spullenhulp , Grote ideeën… )  18/09/2009  (Spullenhulp, Grote ideeën )   Nieuwe kleedjes voor « oude » concepten

Alleen, maar niet geïsoleerd !  18/09/2009  Een voorbeeld van fondsenwerving op individueel initiatief

De “kleintjes” ook…  18/09/2009   Voorbeelden van initiatieven van kleine structuren

De piste van de Post  18/09/2009  Een voorbeeld van fondsenwerving door een grote openbare instelling

Amex in Congo, Electrabel op school !  18/09/2009  Voorbeelden van fondsenwerving door de grote privéondernemingen

De Televisiezenders brengen op  18/09/2009  Voorbeelden van fondsenwerving door de media

De “netwerken” zijn veranderd  18/09/2009   Waarom deze categorie van artikelen in deze blog

Het “sociale” is veranderd  18/09/2009  Waarom deze categorie van artikelen in deze blog

De “wereld” is veranderd  18/09/2009  Waarom deze categorie van artikelen in deze blog

Het is gedaan !

Ik had nog veel onderwerpen te behandelen en ik heb nog veel documenten, studies en analyses die ik in dit blog niet heb gebruikt. Maar zie, een samenloop van omstandigheden in mijn privéleven maken dat ik geen tijd meer zal hebben om de actualiteit te volgen, te bestuderen wat er allemaal gebeurt, informatie op te duiken, te vergelijken, in perspectief te zetten, je aandacht op iets te trekken, je te laten reageren, voorstellen, bekritiseren… en dus heb ik beslist met dit blog te stoppen. Technisch zal het toegankelijk blijven, maar ik lever je hier mijn laatste artikel.

Dit blog heeft nooit de pretentie gehad je dingen te leren. Het had slechts de ambitie ons te doen nadenken op basis van gekende elementen, maar waar wij niet altijd een relatie tussen zien. Wij kennen de stukken van de puzzel, maar wij hebben misschien niet altijd getracht ze in de juiste volgorde te plaatsen. Een beetje zoals in een impressionistisch schilderij waar elk puntje kleur zonder betekenis kan lijken. Maar wat een schok wanneer we het geheel zien… Daarom zullen alle artikelen te lezen en te herlezen blijven en zal je binnen enkele dagen een gebruiksvriendelijke lijst op de welkomstpagina vinden.

Het overleven, de evolutie, de ontwikkeling, de transformatie, de hernieuwing van de Service Clubs zijn cruciale en dringende onderwerpen. Het gebrek aan werving is het zichtbare symptoom van een dieper leed. Wie zou er, zelfs tegen betaling, bij een bedrijf postuleren dat niet met zijn tijd meegaat, dat zijn producten niet verbetert, dat zich niet aan zijn cliënteel aanpast, dat volgens tientallen jaren geleden vastgelegde normen werkt, waarvan het management, wiens aanstelling in elk geval vooral op favoritisme is gebaseerd, elk jaar verandert… Het spreekt voor zich dat wij niet meer aantrekkelijk genoeg zijn, dat men niet meer voldoende zin heeft om zich bij ons aan te sluiten…

Wij, alle Service Clubs, zijn niet slecht geworden. Wij zijn enkel dezelfde gebleven terwijl alles evolueerde en anderen veel beter werden. Dit blog heeft geen schuldige gezocht, het heeft getracht jullie aan te zetten tot het zoeken van oplossingen. En als ik “jullie” schrijf, denk ik werkelijk aan iedereen. Want de oplossingen zullen van ons allen komen. Niet van de top van de hiërarchie!

Je hebt het blog eer aan gedaan door de duizenden bezoekjes. En ik weet dat de onderwerpen je hebben geïnteresseerd. Want je hebt weinig (te publiceren) commentaren geleverd, maar buiten het blog heb je vertrouwelijk intens gereageerd (bewijs dat je misschien de indruk had de rust en het gespin te verstoren). Dank aan allen.

Ik zou willen eindigen met een waar verhaal. Ik meen nooit karikaturaal of uitdagend geweest te zijn. Ik grijp mijn laatste kans om het toch te zijn (vermits ik je wat over de Service Clubs volgt als een metafoor verhaal, zeker overdreven, maar, niet gek denk ik). Het gebeurde enkele jaren geleden, ik weet niet meer precies op welke datum. Het was in de lente, bij het binnenkomen van Brussel. Hevige winterstormen hadden veel schade aangebracht en talrijke bomen waren beschadigd of lagen neer. Ik kwam regelmatig voorbij dezelfde plaats, daar waar één van die bomen fier, oud en stevig neerlag. En tijdens al die lenteweken zag ik hem toch blaadjes voortbrengen, bloemetjes krijgen, alle energie die hij nog kon putten benutten… Die boom was dood. Hij was de enige die het niet wist!

Hartelijk dank aan Hilde van Soest, die mij in al die maanden trouw naar het Nederlands heeft vertaald, streng voor de onderwerpen en enthousiast voor de doelstelling. Dit blog is haar tenminste de helft van zijn succes verschuldigd.

De netwerken, Internet en Co

De Service Clubs hebben zonder twijfel de eerste georganiseerde, gestructureerde  netwerken van de professionele wereld opgericht. Zij hebben zich in de loop van hun geschiedenis voortdurend ontwikkeld, versterkt en territoriaal uitgebreid. Slechts 25 jaar geleden waren de Service Clubs waarschijnlijk DE netwerken, de referentie terzake. Geleidelijk aan verloren zij hun monopolie en nadien hun leadership… Ook in dit domein hebben ze het vandaag moeilijk hun plaats te vinden.

Er werd gedebatteerd: moest er een “professioneel” component in de bestaansreden van de Service Clubs behouden worden of niet? Er werd geen beslissing genomen. Sommigen hebben wel eens elke referentie naar het beroep in hun ledenlijst geschrapt. Zij komen hierop terug. Geen enkele tendens neemt de bovenhand. Ook in dit domein zijn de Service Clubs op zoek. Zij hebben gelijk zich de vraag te stellen, omdat het op gebied van netwerken is zoals op gebied van liefdadigheid: de dingen zijn veranderd, erg veranderd. Zoals in het domein van de liefdadigheid verschenen nieuwe actoren, nieuwe praktijken en wij hebben gezien hoe ze zich nestelden en hoe ze vooruitgang maakten, soms zonder ze te zien, in elk geval zonder ooit te reageren.

In 2000 toonde een Belgische universitaire studie (Ehsal) aan dat meer dan de helft van de werkzoekenden een job vonden via de nieuwe netwerken. Sommige Service Clubs die soms grootse acties aan de carrière van de jongeren hadden gewijd, werden snel gedumpt. De nieuwe netwerken die werden opgericht, concentreerden zich op het belang voor hun leden, de prestatie van hun diensten, de operationele “rentabiliteit” voor hun leden. Deze netwerken ontsproten in alle domeinen van het economische leven, georganiseerd in clubverband, in verenigingen zonder winstoogmerk, zelfs in handelsmaatschappijen. De netwerken zijn business geworden.

De Kamers van Koophandel, de Exportclubs, de Ambachten… zij trachten elkaar allemaal te overtreffen in het leveren van performante diensten. De Warande, de Cercle de Lorraine, de ClubL, the Womansacademy, de Cercle de Wallonie… brengen  zakenmannen en –vrouwen, jonge dynamische kaders, vrije beroepen… algemeen of mits een thema bijeen. Hun jaarlijkse bijdragen liggen hoog, maar liggen ze hoger dan deze van sommige Service Clubs? De bijdragen zijn hoog, maar de geleverde diensten zijn nauwkeurig, nuttig, doeltreffend, rendabel… En die bijdragen zijn onbetwistbaar fiscaal aftrekbaar!

Het tijdschrift PME Business besteedde in oktober 2009 een artikel aan een business club uit de streek van Mons. Een twintigtal bedrijfsleiders hadden deze vier jaar geleden opgericht. Nu zijn ze met 160… Bewijs dat wanneer we aantrekkelijk zijn en iets interessants te bieden hebben, het niet zo… moeilijk is om te werven. Het weekblad Trends haalde op 21 januari jl. het business plan van de Cercle de Wallonie aan dat in volle ontwikkeling is, met twee miljoen euro investeringen, een kritische massa van 1400 leden te bereiken… Op dat terrein zullen wij ook niet kunnen strijden.

En dan heb ik het nog niet eens over de sociale netwerken op internet, FaceBook, LinkedIn, Viadeo, enz… zelfs andere meer gespecialiseerde zoals Reuters Space of Inmobile of Diamond Lounge… En ik heb je aandacht nog niet getrokken op de spontane generatie netwerken, deze die hier en daar worden opgericht, mits een simpele klik… Heb je zin in contact te treden met gepassioneerden door het vissen, breien, oldtimers? Zin om te spreken over de Tobintaks, de groei in China, de BTW-vermindering in de Horeca? Enkele klikjes en je bent lid van een gemeenschap met wie je kan uitwisselen, argumenteren, overtuigen, vooruitgang maken, achteruitgaan, je bevestigen, je in vraag stellen… Als je vandaag een fotoapparaat wil kopen, ga je eerst op internet kijken wat men er over zegt op de gespreksfora. Als je pech hebt met je printer, meldt je het op het net en er zal wel iemand zijn die je antwoordt… ik sloof me sinds maanden op dit blog uit met het te herhalen: de wereld is veranderd!

Nochtans hebben de Service Clubs een verschrikkelijk potentieel… Wat zijn wij vergeten te doen om te vermijden daar te staan waar we nu staan?

De crisis ! (of) De crisis ?

Beïnvloedt de crisis, achtergrond van ons leven en van de media, de solidariteit, de fondsenwerving wel of niet? Geven wij minder? Geven wij anders? Er is geen recente volledige studie gepubliceerd die ons zou helpen een mening te vormen. Wij moeten dus hier en daar cijfers of indrukken van de Verenigingen bijeensprokkelen.

 Een eerste vaststelling, na het vergelijken van de ontvangen info, is dat de resultaten ongelijk zijn. Niettegenstaande de crisis hebben sommige operaties vooruitgang gemaakt, andere lijden eronder en duiken soms de diepte in. Ik heb hiervoor geen kant-en-klare uitleg en ik vind het jammer dat er geen onafhankelijke observeerder is die voor een gegeven gebied (België bijvoorbeeld) de resultaten van de verschillende fondsenwervingen analyseert, meet, kwantificeert, vergelijkt, in perspectief zet. Dit zou de sector helpen bepaalde fenomenen te begrijpen en recht te zetten indien nodig. Je kan pas een probleem oplossen wanneer je het goed begrijpt. Sommige verenigingen stellen het echt niet goed. Niet enkel omdat zij minder fondsen werven, maar omdat zij niet weten hoe dit komt. De Koning Boudewijnstichting vervult deze rol van analyst van de liefdadigheid in België gedeeltelijk (maar is zelf fondsenwerver). Voor de Stichting is er geen verandering van betekenis te noteren, noch een stijging noch een daling.

In oktober 2009 hebben de Voedselbanken een daling van 33 % gekend. Een kolossaal verlies. Sommigen leggen dit schamele resultaat uit door de nieuwe formule van scannen van cheques aan de kassa i.p.v. het directe inzamelen van voeding. Een verantwoordelijke van de Vereniging spreekt in de pers eerder over een daling van het aantal vrijwilligers in de winkels en over de “concurrentie”. Het is inderdaad zo dat er in dezelfde periode ook (langs Franstalige kant) Cap48 werd georganiseerd met de sterke steun van de RTBF en nog een andere operatie van de MSLiga. De resultaten van deze laatste werden niet gepubliceerd. We zullen pas binnen enkele maanden hun resultaten kunnen analyseren.

Het resultaat van Cap48 (ook in oktober 2009) is wel gekend. Er werd 3.561.221 € opgehaald. Het record van het vorige jaar werd geklopt! In Frankrijk was het resultaat van Téléthon (enkele weken eerder), een redelijk gelijkaardige operatie met de steun van een grote openbare TV-zender, een beetje minder goed dan het vorige jaar. Waarom bij de ene wel en bij de andere niet?

Le Vif L’Express bracht op 20 november 2009 verslag uit over een record voor Wereldartsen: een vooruitgang van 81 % in 2009 t.o.v. 2008. Volgens hun Algemene Directeur is dit succes te wijten aan de schenkers die de transparante en doeltreffende Verenigingen “belonen”. Het Rode Kruis kondigt een lichte daling van schenkingen aan (zonder deze te kwantificeren).

Het is nog te vroeg om de resultaten van de operaties “Vredeseilanden” (januari) en de Damiaan Actie ( februari) te kennen. Maar deze Verenigingen zijn nogal transparant. De Vredeseilanden bijvoorbeeld publiceren de details van hun rekeningen op hun site. We zullen deze dus weldra kennen. We zullen ook te weten komen of de Damiaan Actie onder de grote gulheid voor Haïti heeft geleden. Deze verwoestende aardbeving heeft de hele wereld beroerd. Enkel in België werden al miljoenen euro’s ingezameld… die geen enkele schenker voorzien had te geven. Artiesten, beroemdheden, TV-zenders, radiozenders,… iedereen deed mee. Voor anderen die op hetzelfde moment een fondsenwerving hadden gepland, heeft dit misschien wel gevolgen gehad.

Zou daar, gezien al de competenties die de Service Clubs in hun rangen tellen, geen rol te spelen zijn? Zouden zij, door hun analyses, hun ervaring niet kunnen waarschuwen en een licht werpen op het willekeurige onevenwicht van de fondsenwervingen? Zouden zij zo hun rol van leader en van expert in solidariteit niet kunnen terugvinden? Zouden zij, in dit of in een ander domein, hun niveau van tussenkomst niet moeten opkrikken om opnieuw de onvermijdelijke actoren van vroeger te worden? Of zijn wij tevreden met wat wij zijn en met wat wij doen zonder beter of verder te zoeken?

Laatste News & Follow up

Om persoonlijke redenen zal ik dit blog niet meer kunnen verderzetten… definitief. Ik zet er dus binnenkort een punt achter. Maar vooraleer enkele syntheses en besluiten te schrijven, wil ik je nog over enkele recente operaties spreken die de moeite waard zijn.

De eindejaarsfeesten waren voor verschillende Verenigingen de gelegenheid om operaties rond het thema geschenken te lanceren. Ik heb er je al voorgesteld, maar er waren er veel. “Oxfam Pakt Uit” bijvoorbeeld, waarvan je alle details op de site kan vinden (klik hier). In het kort: een reeks geschenken wordt voorgesteld, je kiest, je bevestigt de bestelling, je betaalt online via een beveiligde procedure en het geschenk wordt je met een bijgaand kaartje opgestuurd zodat jij het op jouw beurt aan iemand anders kan schenken. Het geld gaat natuurlijk naar verschillende acties waarvoor Oxfam zich inzet. Je kan kiezen. Het gaat van geweld op vrouwen, over conflictslachtoffers of het verzekeren van werk en een salaris naar arbeiders of landbouwers uit de derdewereldlanden, enz… De prijs van de geschenken ligt tussen 5 en 150 EUR. Voor elke beurs dus.

Ik heb eveneens een aanbod voor geschenken ontvangen van een structuur die ik niet kende, die vooral bij eerlijke handel is betrokken en die Eticité heet. Op internet te ontdekken (alleen maar in het Frans klik hier ). Je ziet wat een gat in de markt zij hebben gevonden, vooral dankzij de verkoopformules via internet wat het aantal potentiële klanten drastisch verhoogt.

Ik hou er niet van je operaties voor te stellen waarin sleutelelementen ontbreken. Dit is nochtans het geval met “Light the World” dat het Rode Kruis onlangs voorstelde. Waarover ging het ? Het was een virtueel koor op een internetsite, dat speciaal aan deze operatie was gewijd. Iedereen kon zich gratis inschrijven en het koor vervoegen door zijn foto te downloaden. Het communicatieagentschap, initiatiefnemer van het project, kondigde aan dat het voor elke inschrijving 0,5 EUR aan het Rode Kruis van België stortte voor zijn programma hulp aan de straatkinderen van Kinshasa. Zij hadden zich blijkbaar tot een bedrag tot 10.000 EUR verbonden terwijl andere partners het nadien moesten overnemen. Maar half januari waren er voor ongeveer 5000 bezoeken slechts 500 inschrijvingen… t.t.z. een gift van 250 EUR. Het was dus ver van een succes. Ik heb onlangs de resultaten willen nakijken, maar de site is niet meer toegankelijk en die van het Rode Kruis zwijgt in alle talen over de operatie. Jammer !

Ik heb in een reclamevakblad een artikel gelezen over de selectie van het agentschap dat de campagne voor Advocaten zonder Grenzen moest uitwerken. Dit soort van informatie komt meer en meer voor in de tijdschriften of newsletters van de sector. Dit is het bewijs dat de NGO’s klanten als alle andere zijn geworden en dat zij in de reclamewereld een betekenisvol activiteitenvolume vertegenwoordigen.

Télévie (RTL TVI) sluit dit jaar op zondag 25 april af en de artikelen, o.a. in de huis-aan-huisbladen, worden veelvuldiger, zo talrijk zijn de operaties (lokale en andere) die eraan gewijd zijn. Ik heb er één uitgepikt dat de bezorgdheid van vandaag over het milieu aan de betrokkenheid van een openbare dienst bindt. In de streek van Namur is het selecteren van de vuilnis al lang van kracht. Dit jaar werd nog een stap meer gezet door de organisatie van een volledig aparte ophaling van uitsluitend organische afval. De betrokken Provinciale Dienst heeft aangekondigd dat zij van 1 januari tot 25 april van dit jaar het aantal kilo’s van deze nieuwe ophaling zouden tellen en dat zij per kilo 1 centiem aan Télévie zouden storten. Volgens de eerste berichten, zou dit een resultaat tussen 20 en 30.000 EUR geven.

En tenslotte (ik zou je er nog tientallen kunnen voorstellen, maar moet ergens de grens stellen) heeft Ikea België, zoals bijna overal ter wereld, zijn operatie “Soft Toys” ten voordele van Unicef aangeboden. Voor elke pluche die in die periode werd aangekocht, had Ikea zich ertoe verbonden 1 EUR aan Unicef te storten. 183.776 pluchen werden verkocht (26 % meer dan in 2008); Unicef heeft dus 183.776 EUR gekregen.

Interessant ?

News & Follow Up 03/2010

Brico Dépôt (Frankrijk) stelt zijn klanten voor zakken (type boodschappentas) te kopen aan 0.95 EUR, een som die volledig wordt doorgestort aan de Fondation Abbé Pierre om de minstbedeelden toe te laten over een goedkope woonst te beschikken, die weinig energie vergt en in het stedelijke gebied ligt. Op 19 januari werd een cheque van 23.942 EUR aan de Vereniging overhandigd. De operatie heet “2000 daken voor 2000 families”.

Nog altijd in Frankrijk reikt de Post aan zijn klanten drie nieuwe bankkaarten uit (Visa en MasterCard), die verbonden zijn met Unicef en met Solidarité Sida. Deze operatie speelde zich reeds in 2006 af. Dat jaar kon Unicef 310.000 inspuitingen met de opbrengst financieren.

Laat ons in Frankrijk blijven. Sinds verschillende jaren publiceert het Institut Limelight een “barometer van de visie van de bazen van de grote bedrijven van de CAC40”. In september/oktober 2009 heeft Limelight, op voorstel van de Mutuelle St Christophe, de verantwoordelijken van de grote NGO’s (Amnesty, Secours populaire, WWF, Unicef, enz…) aan dezelfde methodologie onderworpen, interessant initiatief middenin een periode van sociale en economische crisis. Deze studie confronteert twee hoofdmissies van deze NGO’s: op de effecten inwerken door de “ongelukken” te herstellen en op de oorzaken inwerken door de wereld te veranderen (dit doet me denken aan een identiek thema op dit blog, maar dat betrekking heeft op het overleven van de Service Clubs). Je hebt toegang tot een samenvatting van deze studie door hier te klikken.

Het Franse reclamebureau CLM BBDO heeft een videoclip voor SOS Villages d’Enfants gefinancierd en gerealiseerd (klik hier) over het thema “laten we de broers en zussen weeskinderen niet scheiden”. Behalve dat de clip zeer schokkend is (een zeer kort verhaal dat omgekeerd gedraaid wordt), maakt hij deze erkende, doeltreffende, maar weinig in de media aanwezige Vereniging ook zichtbaar.

Zoals Brico Dépôt (zie eerste paragraaf) heeft Dreamland (België) in december jl. “dream shoppers” (boodschappentassen) voorgesteld aan 0,50 EUR ten voordele van SOS Kinderdorpen voor een welbepaald project. Dreamland blijft discreet over zijn actie en communiceert er niet over. Op de site van de Vereniging verneem je dat de operatie hen 5.401,50 EUR heeft opgebracht.

Op de site van SOS Kinderdorpen vind je nog het resultaat van een andere operatie. De parking van Maasmechelen Village (een groot commercieel centrum in Limburg) is gewoonlijk gratis. Bij een gezamenlijke actie, goed onthaald door het publiek, werd 1 EUR per auto gevraagd. Deze actie heeft 15.000 EUR opgebracht.

Het Grand Casino Brussels (zo heet het, maar er is er slechts één in de hoofdstad) steunt elk trimester een andere Vereniging. Een “charity box” wordt in de welkomsthal geplaatst en de bezoekers kunnen er hun giften in droppen. De begunstigde Vereniging wordt op een paneel aangekondigd en beschreven. Op het einde van het trimester verdubbelt het Casino de ingezamelde som. De Vereniging “Mistral Gagnant” (recente begunstigde die zich bezighoudt met het waar maken van dromen van zieke kinderen) publiceert op zijn site (klik hier) de foto van het overhandigen van de cheque die zij in februari jl. ontvangen hebben: 2.700 EUR.

En zoals gewoonlijk gaat het hier slechts om een (willekeurige) selectie, daar deze studies, deze acties voortaan zo talrijk zijn. Gaat dit alles jou niet rechtstreeks aan ? Nodigt dit alles jou niet uit om het van mij over te nemen en om voortaan ook in jouw club iemand te hebben die opzoekt, najaagt en deze informatie, deze gegevens, deze cijfers in het daglicht en in perspectief stelt ? Of is dit nutteloos ?

Jacques had het reeds geschreven !

Soms is de “onderzoeker” die ik ben echt in de wolken over de vondsten die hij heeft gedaan om ze met jou te delen. Dit is vandaag ook zo. Ik heb een essay gevonden over een Service Club. Zijn auteur is vandaag 85 jaar en is nog steeds lid van dezelfde Service Club waaraan hij dit essay, een studie van een negentigtal bladzijden, heeft gewijd. Hij is al 33 jaar lid van deze Service Club. Dit essay behandelt talrijke thema’s zoals de ethiek, of de diensten aan de gemeenschap, bijna één derde van de studie is aan de geschiedenis van zijn Service Club gewijd, zijn Amerikaanse oorsprong met het hoe en het waarom… de motivatie van de leden, de gedragscode… Een belangrijk deel is ook gewijd aan het aantal leden, het werven, het afnemen van de belangstelling, aan de verantwoordelijkheid van de lokale clubs voor de ontslagen, enz… Ik moet bekennen dat ik bij het lezen van sommige passages soms, excuseer het is onvrijwillig, woord voor woord heb teruggevonden wat ik zelf in dit blog heb geschreven.

Het probleem is dat dit essay van 2005 is, al 5 jaar geleden dus, en dat de auteur (bijvoorbeeld) over het thema van het verlies van effectieven teruggaat tot in 1990… dus 20 jaar geleden. Ik ben gelukkig dat ik dit pareltje van een documentair heb teruggevonden, maar ik ben ontsteld door de inhoud. Want in 2005 stelde de auteur dezelfde elementen in het licht als ik vandaag in dit blog. Erger nog, hij analyseert preciese cijfers, statistieken, onbetwistbare gegevens (hij citeert zijn bronnen) die tot jaren en jaren voordien teruggaan… Hij toont aan dat deze of gene verantwoordelijke de autoriteiten van de Service Club reeds gealarmeerd had, dat deze of gene situatie gekend begon te zijn, dat dit of geen gegeven al zorgwekkend was, enz… enz… Ik moet wel vaststellen dat in 2010 niemand iets heeft verbeterd, dat, indien het onderwerp vaag of ernstig werd aangekaart, het op geen enkele behandeling is uitgelopen, op geen enkele poging tot oplossing,… 20 jaar later is niets veranderd. De situatie is zelfs nog slechter. Hij zei al (lang vóór mij) dat men zich met het symptoom bezighield, niet met de ziekte.

“X uitte het idee over het oprichten van een werkgroep per zone, belast met het opwekken van de reflectie over de vernieuwing van de Service Club in zijn dagelijkse praktijk… (1994)”

“Bezorgd over het dalen van de leden dat zich in de USA in 1990 voordeed… was het slechts 10 jaar later dat de daling in ons land kwam… en dat men zich realiseerde dat er maatregelen op lange termijn moesten worden genomen… Men realiseerde zich dat, bovenop de reflectie van de hoge verantwoordelijken, het in de clubs zelf was dat een creatief gevoel van ontevredenheid moest worden gecultiveerd (1996)”

“Het afnemen van het aantal leden begon niettegenstaande de optimistische permanente groeipronostieken die de hoge verantwoordelijken in 1992 nog aanhielden… het cijfer van de relatieve verliezen (het verschil tussen de absolute verliezen en de nieuwe opkomst) leek niet bijster betekenisvol, maar dat van de absolute verliezen was het eerste teken van een abnormale evolutie… Een veelzeggend teken over de ernst van de situatie is dat de internationale Voorzitters zich er op het einde van hun mandaat van weerhielden het absolute verlies van de Vereniging te vermelden… “.

“Uit de analyse van de ontslagen in dit of geen Belgisch district in 1992 bleek dat 87 % opdoken tijdens de 4 eerste jaren na de werving, 34 % tijdens de 2 jaren… Deze gegevens verschillen niet van die op wereldvlak waar 50 % weggaat tijdens de drie jaren… “.

Het spijt me, maar wat dit thema betreft, is dit blog slechts een herhaling… Ik alarmeer ook over de cijfers, de situaties, de inzet… Ik kan ook een recent onderzoek citeren (ik kom hierop terug) dat bij leden die ontslag nemen is gedaan (hij citeert een ander, dat reeds enkele jaren geleden werd uitgevoerd). Ik vind ook dat men niet voldoende over deze problemen debatteert… Ik vandaag, hij enkele jaren geleden… Waartoe dient het ? Tot niets ? Wie zal binnen 10 jaar dezelfde thema’s oprakelen, dezelfde vaststellingen doen en dezelfde vragen stellen ? Zal er nog iemand zijn om ze te lezen ?

NB: Indien de auteur akkoord gaat, kan ik een pdf-kopie van dit essay van 2005 naar degenen die het mij vragen zenden.

En nochtans… veranderen we !

Ik heb al enkele artikelen aan het thema ‘veranderen’ gewijd. Moeten wij veranderen ? Moeten wij ons aan de evolutie van de maatschappij aanpassen ? Ik heb de belangrijke evoluties in talrijke domeinen (die ons op de ene of de andere manier aanbelangen) vaak in parallel gezet met ons gebrek aan verandering, met ons gebrek aan reflectie over het onderwerp, en zelfs het gebrek aan enig orgaan, aan enige plaats om erover te debatteren. Door deze parallellen te maken, hoop ik enkel het debat te lanceren. Die trek van onveranderlijkheid die ons sinds jaar en dag kenmerkt, is die nu wel of niet gedeeltelijk verantwoordelijk voor het feit dat wij zo weinig aantrekkelijk zijn voor potentiële nieuwe leden ?

Ik heb ook enkele artikelen aan ons bestuur (in de brede zin van het woord) gewijd. Ik heb dikwijls een parallel met de bedrijfswereld of zelfs met de verenigingswereld getrokken. Professionalisme, erkentelijkheid, transparantie, communicatie,… zoveel karakteristieken eigen aan NGO’s… maar aan geen enkele Service Club.

Het probleem is dat – in de veronderstelling dat veranderingen in ons bestuur, in onze organisatie, in onze communicatie, enz… nuttig zouden zijn – er een beetje… permanentie nodig is om wat dan ook te veranderen. Bijna alle posten met beslissingsmacht, op niveau van club of van district, veranderen elk jaar van titularis. Hoe zou eenzelfde team rond eenzelfde Gouverneur in één jaar debatten kunnen lanceren, diagnoses kunnen stellen, hervormingen kunnen voorstellen, deze presenteren om ze te laten goedkeuren, ze op touw zetten, evalueren, verbeteren… ???? Zou dit doenbaar zijn ? Wat kan men in één jaartje doen, rekening houdend met de onproductieve zomermaanden, de weken van de eindejaarsfeesten en de eindperiode van het “bewind” waarin het volgende team al staat te springen om het over te nemen ? En dan spreek ik nog niet over onze “werkfrekwentie”. In de clubs ziet men elkaar niet elke dag. De verantwoordelijken op een hoger niveau zien elkaar slechts… maandelijks ? De verantwoordelijken van de multiple districts elk trimester ?

Wat kan men anders doen dan alle mogelijke inspanningen leveren om het instrument maar net gaande te houden ? En als we hieraan toevoegen dat elk (jaarlijks) team op rechtmatige basis zijn prioriteiten heeft, zijn behoeften, zijn activiteiten die een stempel zullen drukken en sporen zullen nalaten… wanneer en hoe zou het hen mogelijk zijn om op een serene manier aan de algemene toestand en eventuele basisverbeteringen te denken ? Op de koop toe zijn al die verantwoordelijken vrijwilligers. Zij hebben noodzakelijkerwijs een beroep. De tijd is niet rekbaar. Zelfs degenen die méér zouden willen doen, zouden dit niet kunnen !

De meest aandachtigen onder jullie zullen kunnen antwoorden dat er reeds inspanningen in die zin gebeuren, dat zekere Gouverneurs de intentie tonen om met hun opvolger overeen te komen om een zekere continuïteit te garanderen… Dit is waar. Naargelang de betrokken personen werkt dit min of meer goed. Maar onze werkingsregels zijn van die aard dat niemand hieraan gehouden is. En mocht dit ondanks alles en met goede wil toch mogelijk zijn in een district, hoe zit het dan op nationaal vlak ? Hoe wil je in al die landen met een multiple district een continuïteit organiseren met gesprekspartners die je voordien bijna nooit ontmoet hebt ?

Zou het niet beter zijn met die jaarlijkse limiet van alle mandaten te breken ? Zouden niet méér verantwoordelijken langer in hun functie moeten blijven ? Of toch sommigen van hen ? Of zou het niet beter zijn een “permanent” team naast het “jaarlijkse” te hebben (een beetje zoals in de politiek waar de Ministers voorbijgaan en de Administratie blijft, wat de Minister niet belet zijn programma uit te voeren) ? Of zou een Gouverneur (bijvoorbeeld) niet herverkiesbaar kunnen zijn ? Is het denkbaar zich eenvoudigweg de vraag te stellen en zich de antwoorden in te beelden: Is het een vergissing de hele tijd van verantwoordelijken-beslissingnemers te veranderen terwijl dit juist niet zou mogen gebeuren als men dingen wil veranderen ?

Elders ook…

« De Grote media negeren ons in die mate dat wij ons slachtoffer voelen van een waar ostracisme. De provincieclubs hebben wel het geluk dat dikwijls over hun manifestaties wordt geschreven en dat is goed. Maar welke krant, welke televisiezender, welke radio heeft ooit de resultaten van onze grote acties weergegeven ? Welke krant, welke televisiezender, welke radio beschouwt onze Service Club als een NGO op dezelfde voet als het Rood Kruis of Wereldartsen ? Hoeveel NGO’s werden ten tijde van de Tsunami vermeld ? Hoeveel van hun leden werden geïnterviewd ? Hoe vaak hebben zij een oproep kunnen doen voor hun Stichtingen ? Hoe zat dat met onze Service Club ?

Neen, de media zijn niet voor dit feit verantwoordelijk. Het beeld dat het grote publiek en de journalisten van ons hebben, stemt niet meer overeen met wat wij zijn en met wat wij werkelijk doen en wij zijn hiervoor de enige verantwoordelijken. Het is onmogelijk door de grote media, de enige die onze Service Club volkomen kunnen promoten, gehoord en erkend te worden zonder een regelmatige relatie in vertrouwen. Het is een werk van lange adem dat de goede wil overstijgt en een permanentie van de gesprekspartners en een zeker professionalisme vergt.

Men moet weten dat een perscommunicatie een mediaplan vergt, het uitvoeren van dit plan door een beperkt en professioneel team dat volledig aan deze taak gewijd is, het ter beschikking stellen van de nodige materiële middelen, en vooral een duurzame uitvoering van dit plan. Met onze huidige statuten en werkingsregels is het op touw zetten van zulk een instrument onmogelijk. Inderdaad, zoals de zaken er nu voorstaan, kan deze Gouverneursraad de beslissingen van de vorige Raad volledig weer in vraag stellen en deze laatste kan aan zijn opvolger niet eender welke uitgave opdringen. Bovendien wordt het merendeel van de met de onze vergelijkbare humanitaire verenigingen in het openbaar door een woordvoerder vertegenwoordigd die een coherente boodschap brengt en zeer bedreven is in het contact met de media…

 Wij hebben de competente professionelen onder onze leden, die bereid zijn hun know-how te onzer beschikking te stellen. Wij moeten hen deze missie kunnen toevertrouwen en hen de nodige middelen geven. Hierzonder vrees ik dat wij het definitief moeten opgeven ons bekend te maken, te laten erkennen en waarderen voor wat wij werkelijk zijn. Als wij het willen, zullen wij het kunnen. Het hangt enkel van ons af.”

 Deze tekst komt niet van mij. Hij werd door een Gouverneur van een grote Europese Service Club geschreven, die hem in december jl. in zijn maandblad heeft gepubliceerd. Ik heb niet alles in extenso overgenomen, maar slechts het belangrijkste. Ik heb de uitdrukkelijke referenties naar zijn club overigens vervangen door het algemene “Service Club”, omdat ik vind dat dit ons zodanig aangaat. Deze Gouverneur, die vandaag met de communicatie belast is, behandelt er thema’s die dit blog (o.a.) sinds meer dan een jaar behandelt: de onverschilligheid van de media maar de aandacht van de media voor anderen, onze organisatie en de jaarlijkse veranderingen, de beperkingen van het vrijwilligerswerk, het professionalisme… Dit artikel beperkt zich vandaag tot de communicatie, maar deze gedachtengang, dezelfde durf, zijn geldig op alle vlakken van onze organisatie… Ik ben het eens met zijn besluit: “Als wij het willen, zullen wij het kunnen. Het hangt enkel van ons af”. Maar zullen wij het durven ???

Darwin… en wij

« De soorten die overleven zijn noch de sterkste noch de intelligentste, maar deze die zich het best aan de verandering aanpassen »(*). Dit komt niet van mij, maar van Charles Darwin. Charles Darwin overleed in 1882. Hij heeft de Service Clubs dus niet gekend, laat staan dat hij er lid van is geweest. A priori is er dan ook geen reden waarom ik deze naturalist, Engelse bioloog, in dit blog, aan de Service Clubs gewijd, zou vernoemen. Nochtans…

Het lijkt mij nochtans dat dit citaat ons aangaat. Wij, de Service Clubs, zien onszelf over het algemeen als redelijk sterk. Wij bestaan sinds tientallen jaren, wij hebben honderden realisaties achter de rug, wij hebben resultaten van duizenden euro… Het diploma, het beroep, de carrière, de realisaties van onze leden getuigen zonder tegenspraak van intelligentie. Het zijn waarschijnlijk deze twee karakteristieken die maken dat wij ons niet goed realiseren wat ons overkomt. Wij zijn niet idioot, wij zijn niet zwak… wij menen dus dat wij niet bedreigd worden. Nochtans…

Onze bekendheid zwakt af, degenen die er bijkomen compenseren degenen die ons verlaten niet… Op internationaal niveau blijken onze directies zich dit niet erg aan te trekken. Het is waar dat de Service Clubs in de opkomende landen, vooral in Azië, groeien en bloeien. Over het geheel genomen, stellen de Service Clubs het dus goed… Nochtans…

Wij zijn dus niet geneigd om de realiteit te zien, om goed alle veranderingen die rondom ons gebeuren op te vangen, om er ons rekenschap van te geven dat wij misschien moeten evolueren, ons aanpassen, veranderen… Welke veranderingen zijn er trouwens in onze structuren, onze werking, onze acties, enz… opgetreden sinds onze oprichting tientallen jaren geleden ? Ik zie er slechts één, deze die de dames heeft toegelaten gelijk te zijn aan de heren, damesclubs te kunnen oprichten, herenclubs te kunnen vervoegen… En deze verandering is dan nog niet zo oud. Wat hebben wij nog veranderd ? Niets of zo weinig.

Moeten wij menen sterk en intelligent te zijn om niet te zien, om ons van niets van alles wat rondom ons verandert rekenschap te geven ? Nochtans… is alles veranderd: het beroepsleven, het gezinsleven, de grote inzet… Tel maar op wat er sinds… laat ons zeggen 20 jaar, veranderd is ! En voor hen die deze anciënniteit hebben, tel maar op wat er in jouw Service Club veranderd is…

In een boek dat ik onlangs las (“Conduire le changement, guide de survie à l’usage des responsables du changement”, van Christophe Faurie, Editions Maxima, 2008), werd de weerstand tot verandering uitgelegd door het antagonisme van twee bezorgdheden: de bezorgdheid om te overleven en de bezorgdheid om te leren. Wanneer men zich niet bewust is van de noodzakelijkheid te veranderen, wanneer men zich niet bedreigd voelt, is men niet bezorgd om te overleven. Het is dus de bezorgdheid om te leren, de schrik om een nieuw gedrag te moeten aannemen, nieuwe referenties, enz… , die de overhand neemt. Men verandert niets. Omgekeerd, wanneer men bezorgd is om te overleven, wanneer men schrik heeft voor zijn toekomst, vervaagt de bezorgdheid om te leren. Dan wil men wel de nodige inspanningen doen.

Sinds al die jaren dat ik mijn eigen club bezoek, dat ik interclubvergaderingen bijwoon, nationale vergaderingen, enz… heb ik nooit aan een vergadering deelgenomen waar onze toekomst ter discussie stond. Wij zien wel wat er niet gaat, wij zien wel dat we weinig werven, maar wij gaan nooit het debat aan tot op het bot en niemand lijkt een ernstige bedreiging op te vangen. Wij zijn niet bezorgd om te overleven. Wij veranderen niets. Nochtans…

« De soorten die overleven zijn noch de sterkste noch de intelligentste, maar deze die zich het best aan de verandering aanpassen »(*). Heeft Darwin ongelijk ?

(*) Men twijfelt over het preciese citaat van Darwin : « It is not the strongest of the species that survives, nor the most intelligent, but rather the one most adaptable to change ». Het blijkt dat dit citaat van een andere auteur kan zijn (Leon C. Megginson, Staatsuniversiteit van Louisiane) die een formulering in dezelfde zin van deze van Darwin zou hebben geparafraseerd. Misschien moeten we ons dus niet aan de preciese formulering van het citaat vastklampen, maar wel aan de zin ervan.